SSRI's
Gezien de huidige stand van zaken in de literatuur bestaat er een zeer licht verhoogde kans op septale hartdefecten bij kinderen die in de baarmoeder zijn blootgesteld aan SSRI’s (vooral sertraline en citalopram) tijdens het eerste trimester, met name na het gelijktijdig gebruik van meerdere type SSRI’s, dan wel wisselen van SSRI in deze periode.
Bij alle SSRI’s behalve fluoxetine (Prozac) mag borstvoeding worden gegeven. De reden dat wij bij fluoxetine adviseren geen borstvoeding te geven is de lange halfwaardetijd van het middel en het feit dat fluoxetine door pasgeborenen nog niet goed uit het lichaam wordt geklaard.
Onderwerp
Achtergrond
Tot 20 procent van alle zwangere vrouwen hebben een depressie.
Uit recente onderzoeken zijn aanwijzingen gevonden voor een licht verhoogde kans op aangeboren hart afwijkingen, terwijl eerder onderzoek liet zien dat er geen verhoogde kans is op aangeboren afwijkingen behalve bij paroxetine.
Studie
Pedersen LH, Henriksen TB, Vestergaard M, Olsen J, Bech BH. Selective serotonin reuptake inhibitors in pregnancy and congenital malformations: population based cohort study. BMJ. 2009;339:b3525.
Doel:
Onderzoeken of er een correlatie is tussen aangeboren afwijkingen en SSRI blootstelling van de ongeboren vrucht in het eerste trimester van de zwangerschap.
Methode:
Population-based case register studie.
Resultaten:
Er was geen significante toename van grote aangeboren afwijkingen tussen de kinderen die blootgesteld waren aan SSRI’s en de kinderen die niet waren blootgesteld aan SSRI’s. Wel was er een lichte toename van septale hartdefecten (gaatje in harttussenschot) bij kinderen blootgesteld aan sertraline (de kans was 3,25 keer verhoogd) en citalopram (de kans was 2,52 keer verhoogd) en fluoxetine (de kans was 1,34 keer verhoogd). Bij fluoxetine was deze verhoging echter niet significant.
Bij gebruik van meer dan een type SSRI tijdens de zwangerschap was er sprake van een iets grotere toename van septale hartdefecten (4,70 keer verhoogd).
Het voorkomen van septale hartdefecten in niet aan SSRI blootgestelde groep is 0,5 procent en 0,9 procent bij kinderen wiens moeder tijdens het eerste trimester van de zwangerschap één SSRI gebruikten en 2,1 procent bij kinderen wiens moeder meer dan één type SSRI gebruikte in het eerste trimester van de zwangerschap (blijft dus een hele lage kans in absolute zin).
Bespreking
Sterke punten
De studie is goed opgezet met zeer groot cohort. Er is gecorrigeerd voor potentieel verstorende factoren (roken, leeftijd moeder).
Zwakke punten
-
De gegevens zijn gebaseerd op het aantal voorgeschreven recepten en niet de daadwerkelijk genomen medicatie (deze informatie is onbekend). Hierdoor is niet duidelijk of bij meldingen van gebruik van 2 type SSRI’s, dit na elkaar was of daadwerkelijk tegelijkertijd.
-
Geen informatie beschikbaar over de onderliggende stoornis waarvoor de SSRI werd voorgeschreven; dit kan mogelijk een verstorende factor zijn in deze niet gerandomiseerde studie. Correctie voor de onderliggende stoornis heeft dientengevolge ook niet kunnen plaatsvinden.
Conclusie
Er bestaat een zeer licht verhoogde kans op septale hartdefecten bij kinderen die in de baarmoeder zijn blootgesteld aan SSRI’s (vooral sertraline en citalopram) tijdens het eerste trimester, met name na het gelijktijdig gebruik van meerdere type SSRI’s dan wel wisselen van SSRI in deze periode (4,70x verhoogd). De absolute risico’s bij SSRI gebruik zijn laag (0,9 procent bij pasgeborenen die tijdens de zwangerschap zijn blootgesteld aan één SSRI en 2.1 procent bij pasgeborenen die aan meer dan één SSRI zijn blootgesteld in de zwangerschap in deze studie); onzekerheid blijft bestaan omdat aantallen gevonden afwijkingen klein zijn en niet gecorrigeerd werd voor de onderliggende stoornis.
Standpunt POP
Mits er een goede indicatie is, is het gebruik van SSRI’s in de zwangerschap niet gecontraïndiceerd.
Belangrijke overweging hierbij is dat er sprake is van een laag absoluut risico.
Gebruik van meerdere SSRI’s tijdens de zwangerschap moet worden afgeraden.