Algemene opmerkingen

Vóór er een keuze gemaakt kan worden voor een bepaald middel, dient vastgesteld te worden of er een gedegen indicatie is om het middel te gebruiken.

Negatieve effecten van een onbehandelde depressie, angst/paniekstoornis, bipolaire stoornis of psychose tijdens de zwangerschap op moeder en kind, gecombineerd met de ernstige risico’s die geassocieerd zijn met het plotseling staken van de medicatie, moeten worden afgewogen tegen de eventuele gevolgen voor de baby bij gebruik van medicatie – in nauw overleg met de behandelend psychiater, gynaecoloog en/of kinderarts.

Bij het behandelen van een depressie en/of angststoornis is er geen voorkeur voor een type SSRI, behoudens bij borstvoedingswens. In de landelijke richtlijn ‘SSRI gebruik tijdens zwangerschap en lactatie’ uit 2013 wordt echter nog genoemd dat paroxetine wel is geassocieerd met een licht verhoogde kans op een aangeboren hartafwijking (AVSD/VSD) en daarom een dosering hoger dan 20-25mg per dag liever wordt vermeden in de eerste drie maanden van de zwangerschap. Uit zeer recent, groot literatuuronderzoek (Huybrechts 2014 NEJM) komt naar voren dat SSRI gebruik, waaronder paroxetinegebruik, niet geassocieerd is met een toename van de kans op aangeboren hartafwijkingen.

Binnen de groep stemmingsstabilisatoren is lithium eerste keus.

Eerste keus middel bij antipsychotica is haloperidol, hierbij mag ook borstvoeding worden gegeven.

In het algemeen wordt geadviseerd alleen te switchen van antidepressivum, antipsychotische of stemmingsstabiliserende medicatie tijdens de zwangerschap, na een gedegen afweging van alle risicofactoren voor moeder en kind en de interactie tussen beiden. Meestal vergt een dergelijke beslissing multidisciplinair overleg tussen patiėnt en familie enerzijds en psychiater, gynaecoloog en kinderarts anderzijds.

Referenties:

  1. M. Eberhard-Gran. Use of psychotropic medications in treating mood disorders during lactation: practical recommendations. CNS Drugs (2006); 20(3):187-198.
  2. S. M. Rubinchik et al. Medications for panic disorder and generalized anxiety disorder during pregnancy. Prim Care Companion J Clin Psychiatry (2005);7 (3): 100-105.
  3. K.A. Yonkers et al. Management of bipolar disorder during pregnancy and the postpartum period. Am J Psychiatry (2004);161(4): 608-620.
  4. O. Diav-Citrin et al. Safety of haloperidol and penfluridol in pregnancy: a multicenter, prospective, controlled study. J Clin Psychiatry (2005); 66:317-322
  5. K. Mc Kenna et al. Pregnancy outcome of women using atypical antipsychotic drugs: a prospective comparative study. J Clin Psychiatry (2005); 66:444-449